سناریوهای مقابل ایران حتی در صورت سقوط اسد

تحولات جاری در سوریه به‌نحوی است که اختلاف نظر زیادی در میان تحلیلگران در مورد ماندن یا نماندن اسد وجود دارد، اگرچه بشار جوان با اعتماد به نفس کم‌نظیری می‌گوید ماندنی است و شرایط را کنترل خواهد کرد.

به گزارش رجانیوز، دامنه ناآرامی‌ها نیز محدود به شهرهای حمص و درعا مانده که انگیزه‌های معترضان عمدتاً مذهبی (سلفی‌ها) و طایفه‌ای (درگیری سنتی اخوانی‌ها با علویان) است و به دمشق و حلب؛ پایتخت‌های سیاسی و اقتصادی سوریه کشیده نشده است.

در مقابل، طرف غربی به شدت برای تغییر نظام در سوریه دندان تیز کرده و اگر تا حدود سه ماه پیش تصور می‌کرد که با ضعیف کردن اسد می‌تواند از او علیه جبهه مقاومت امتیاز بگیرد، اکنون به این نتیجه رسیده که رئیس‌جمهور جوان سوریه حاضر نیست تن به امتیازدهی بدهد و در مقابل اعتراض‌ها حتی به قیمت سرکوب‌های خونین کوتاه نمی‌آید.

اما آنچه که اکنون به محل مناقشه میان برخی از تحلیلگران داخلی تبدیل شده است، نوع مواجهه ایران با تحولات سوریه است، به‌طوری که برخی معتقدند این نحوه مواجهه موجب می‌شود تمام تخم مرغ‌های ایران در سبد اسد قرار بگیرد و در صورت ساقط شدن او، کار برای جمهوری اسلامی پیچیده شود.

این در حالی است که طرف غربی نیز تمام ظرفیت خود را برای ساقط کردن اسد به میان آورده و از تزریق دلار و اسلحه با واسطه‌گری عربستان گرفته تا اظهارات مقام‌های رسمی از جمله شخص رئیس‌جمهور امریکا با تأکید بر اینکه اسد باید کناره‌گیری کند، چیزی کم نگذاشته است.

با این حال، مشاور سابق کاخ سفید در دوره بوش که سابقه فعالیت در سیا را نیز دارد و اکنون به‌عنوان یکی از تحلیلگران مشهور ضد جنگ شناخته می‌شود، در مقاله‌ای که سایت " raceforiran" آن را منتشر کرد، به‌طور تقریباً جامعی توضیح داده که اولاً بعید است که مطابق تبلیغات پر حجم غربی‌ها کار اسد تمام شده باشد و ثانیاً حتی چنانچه این اتفاق نیز بیفتد، اوضاع برای ایران آن‌قدرها که گفته می‌شود، بد نخواهد بود و ایران هم خواهد توانست جانشین‌های رژیم فعلی را مهار کند و هم از طریق گزینه‌های دیگر غیر از سوریه می‌تواند محور مقاومت را حفظ کند.

فلینت لورت با یادآوری پیش بینی‌های تحلیلگران امریکایی در مورد تحولا ت سوریه و تأثیر آن بر ایران نوشت: پس از گذشت بیش از 30 سال، کارشناسان و تحلیلگران امریکایی مسایل ایران و خاورمیانه، تحولات مهم منطقه ای و داخلی ایران را برای جمهوری اسلامی فاجعه آمیز و نابود کننده می پندارند اما باید گفت پیش بینی های آنها همواره اشتباه و غلط از آب درآمده است.

لورت خاطرنشان کرد: پیش بینی تحلیلگرانی مانند "ولی نصر"، "کریم سجادپور"، "بلال صائب"، "مایکل اوهانلون" از طرفدران حمله بوش به عراق به عنوان الگوی مطالعاتی در دانشکده های نظامی و "الیوت ابرامز" که توسل به گزینه های نظامی را علیه سوریه و متحدانش توصیه می کنند، شتاب‎زده و مبتنی بر این فرضیه است که فروپاشی دولت بشار اسد رئیس جمهوری سوریه به منزله ضربه ای کاری به جایگاه منطقه ای و چه بسا ثبات داخلی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

به گفته لورت، فروپاشی رژیم اسد هنوز امری مسجل و قطعی نیست و در این قضیه که بخشی از مردم سوریه محروم ستمدیده هستند نیز تردیدی وجود ندارد اما معلوم نیست که این بخش نماینده اکثریت جامعه باشد.

اسد همچنان از حمایت اقشار و بخش های کلیدی جامعه سوریه برخوردار است و سناریوی احتمالی مخالفان برای قبضه قدرت نیز هنوز طراحی و تدوین نشده است.

وی با یادآوری تحولات پس از قتل رفیق حریری نخست وزیر وقت لبنان و تحلیل های قاطعانه غربی ها مبنی بر تمام شدن کار اسد افزود: بر عکس تحلیل های صورت گرفته وی نه تنها از مهلکه جان به‌در برد بلکه با قدرت و نفوذ بیشتر منطقه ای قد علم کرد و بر نقش بی بدیل و اجتناب ناپذیر سوریه در سیاست ها و دیپلماسی خاورمیانه صحه گذاشت. از این رو به شهادت تاریخ باید گفت تحلیل های مبتنی بر تمام شدن کار اسد خام و ناپخته بود.

لورت از پیش بینی ها و تحلیل های جاری غربی ها در مورد تحولات منطقه و تاثیر آن بر ایران و منافع جمهوری اسلامی به عنوان تحلیل‌هایی اشتباه و شتاب‌زده یاد و خاطرنشان کرد: در حالی که بیشتر سیاست‌گذاران و نخبگان سیاست خارجی ایران خواستار باقی ماندن اسد در رأس قدرت هستند اما نباید فرض را بر این گذاشت که ایران در صورت شکست رژیم اسد هیچ گزینه دیگری ندارد و بازنده محض خواهد بود.

وی ادامه داد: دولت پس از اسد حتی اگر چندان هم نماینده مردم سوریه نباشد، سیاست خارجی مستقلی را پیگیری و دنبال خواهد کرد.

با توجه به اینکه این دولت به چشم انداز همکاری راهبردی با امریکا و نیز برقراری ثبات در منطقه مرزی با اسرائیل تمایل چندانی نخواهد داشت، ایران می تواند با آن همکاری و مشارکت داشته باشد.

علاوه بر این، دولت پس از اسد احتمالاً به اخوان المسلمین سوریه نقش مهم واگذارخواهد کرد. اخوان المسلمین سوریه پس از اسد نیز احتمالاً مانند اخوان المسلمین مصر پس از مبارک، به برقراری مناسبات نزدیک‌تر با ایران علاقه‌مند هستند.

مشاور پیشین کاخ سفید با پیش بینی دو سناریوی احتمالی در خلاف جهت منافع ایران در دوره پس از اسد نوشت: روی کار آمدن سلفی های افراطی تحت حمایت سعودی ها یکی از این دو سناریوی نامطلوب برای ایران خواهد بود. اماباید گفت دولت تحت حاکمیت سلفی ها نماینده جامعه سوریه و یا حتی سنی های این کشور نیست.

سناریوی منفی دوم برای ایران، روی کار آمدن سوری های مهاجر تحت حمایت امریکا در دولت جدید سوریه است که البته این دولت نیز نماینده اکثریت مردم این کشور نخواهد بود. تحقق و اجرای این سناریو، مستلزم حمله تحت امر امریکا به سوریه است که مخالفان سوری با آن مخالفند.

البته تجربه عراق موجب شک و تردید در مورد موفقیت نتایج حمله و اشغال در روی کارآمدن دولتی دست نشانده در خاورمیانه امروز شده و شاهدی بر این مدعاست که امریکا و متحدان اروپایی‌اش به همین راحتی نمی توانند الگوی مشابهی را در سوریه پیاده کنند.

لورت معتقد است فرضیات و پیش بینی های تحلیلگران امریکایی در مورد تأثیر نابود کننده فروپاشی دولت اسد بر ایران بازتاب این ارزیابی غلط است که ایران برای تأمین حزب الله لبنان به سوریه متکی است.

لورت افزود: با وجود مصر مستقلی که احتمالا روابط خود را با ایران گسترش می دهد، عراق پس از صدامی که به همکاری راهبردی با ایران متعهد است و عربستان سعودی که بیش از هر وقت دیگر با انقلاب مخالفت می کند، شرایط منطقه از منظر ایران چندان نامساعد نیست.

به احتمال زیاد اسد تا مدتی دیگر در رأس کار خواهد بود و حتی به فرض برکناری وی، ایران توان کنار آمدن با دولتی را خواهد داشت که پس از او بر سر کار خواهد آمد.

ازاین رو، امریکا باید از توهمات مالیخولیایی خود مبنی بر بازداشتن و کنترل ایران و یا نابودی جمهوری اسلامی دست بر دارد و به جای آن، به اهمیت جمهوری اسلامی در توازن منطقه ای اذعان کند و خود را با شرایط ایران همسو کند.

/ 0 نظر / 14 بازدید